国家标准《公差与配合》规定了公差带由标准公差和基本偏差两个要素组成。标准公差确定公差带的大小,而基本偏差确定公差带的位置,见下图)标准公差(IT) 标准公差的数值由基本尺寸和公差等级来决定。其中公差等级是确定尺寸精确程度的等级。国家标准《公差与配合》规定了公差带由标准公差和基本偏差两个要素组成。
1)标准公差
标准公差(IT)是国家标准规定的极限制中列出的任一公差数值。下表列出了国家标准(GB/T 1800.3—1998)规定的机械制造行业常用尺寸(尺寸至500mm)的标准公差数值。
标准公差等级及其代号
标准公差等级是指确定尺寸精确程度的等级。为了满足机械制造中各零件尺寸不同精度的要求,国家标准在基本尺寸至500mm范围内规定了20个标准公差等级,用符号IT和数值表示:IT01、IT0、IT1、IT2~IT18。其中,IT01精度等级最高,其余依次降低,IT18等级最低。在基本尺寸相同的条件下,标准公差数值随公差等级的降低而依次增大,详见表1
同一公差等级(例如IT6)对所有基本尺寸的一组公差被认为具有同等精确程度。
2)基本偏差
基本偏差一般是指上下两个偏差中靠近零线的那个偏差。即当公差带位于零线上方时,基本偏差为下偏差;当公差带位于零线下方时,基本偏差为上偏差,见上图。
国家标准对孔和轴均规定了28个不同的基本偏差。基本偏差代号用拉丁字母表示,大写字母表示孔,小写字母表示轴。下图是孔和轴的28个基本偏差系列图。
从基本偏差系列图可知,轴的基本偏差从a到h为上偏差(es),且是负值,其绝对值依次减小;从j到2c为下偏差(ei),且是正值,其绝对值依次增大。
孔的基本偏差从A到H为下偏差(E1),且是正值,其绝对值依次减小,从J到ZC为上偏差(Es),且是负值,其绝对值依次增大;其中H和h的基本偏差为零。JS和js对称于零线,没有基本偏差,其上,下偏差分别为+IT/2和-IT/2。
基本偏差系列图只表示了公差带的各种位置,所以只画出属于基本偏差的一端,另一端
则是开口的,即公差带的另一端取决于标准公差(IT)的大小。

表1标准公差数值表
基本尺寸 /mm | 公 差 等 级 | ||||||||||||||||||||
IT01 | IT0 | IT1 | IT2 | IT3 | IT4 | IT5 | IT6 | IT7 | IT8 | IT9 | IT10 | IT11 | IT12 | IT13 | IT14 | IT15 | IT16 | IT17 | IT18 | ||
大于 | 至 | /µm | /mm | ||||||||||||||||||
3 | 0.3 | 0.5 | 0.8 | 1.2 | 2 | 3 | 4 | 6 | 10 | 14 | 25 | 40 | 60 | 0.10 | 0.14 | 0.25 | 0.40 | 0.60 | 1.0 | 1.4 | |
3 | 6 | 0.4 | 0.6 | 1 | 1.5 | 2.5 | 4 | 5 | 8 | 12 | 18 | 30 | 48 | 75 | 0.12 | 0.18 | 0.30 | 0.48 | 0.75 | 1.2 | 1.8 |
6 | 10 | 0.4 | 0.6 | 1 | 1.5 | 2.5 | 4 | 6 | 9 | 15 | 22 | 36 | 58 | 90 | 0.15 | 0.22 | 0.36 | 0.58 | 0.90 | 1.5 | 2.2 |
10 | 18 | 0.5 | 0.8 | 1.2 | 2 | 3 | 5 | 8 | 11 | 18 | 27 | 43 | 70 | 110 | 0.18 | 0.27 | 0.43 | 0.70 | 1.10 | 1.8 | 2.7 |
18 | 30 | 0.6 | l | 1.5 | 2.5 | 4 | 6 | 9 | 13 | 21 | 33 | 52 | 84 | 130 | 0.21 | 0.33 | 0.52 | 0.84 | 1.30 | 2.1 | 3.3 |
30 | 50 | 0.6 | 1 | 1.5 | 2.5 | 4 | 7 | 11 | 16 | 25 | 39 | 62 | 100 | 160 | 0.25 | 0.39 | 0.62 | 1.00 | 1.60 | 2.5 | 3.9 |
50 | 80 | 0.8 | 1.2 | 2 | 3 | 5 | 8 | 13 | 19 | 30 | 46 | 74 | 120 | 190 | 0.30 | 0.46 | 0.74 | 1.20 | 1.90 | 3.0 | 4.6 |
80 | 120 | 1 | 1.5 | 2.5 | 4 | 6 | 10 | 15 | 22 | 35 | 54 | 87 | 140 | 220 | 0.35 | 0.54 | 0.87 | 1.40 | 2.20 | 3.5 | 5.4 |
120 | 180 | 1.2 | 2 | 3.5 | 5 | 8 | 12 | 18 | 25 | 40 | 63 | 100 | 160 | 250 | 0.40 | 0.63 | 1.00 | 1.60 | 2.50 | 4.0 | 6.3 |
180 | 250 | 2 | 3 | 4.5 | 7 | 10 | 14 | 20 | 29 | 46 | 72 | 115 | 185 | 290 | 0.46 | 0.72 | 1.15 | 1.85 | 2.90 | 4.6 | 7.2 |
250 | 315 | 2.5 | 4 | 6 | 8 | 12 | 16 | 23 | 32 | 52 | 81 | 130 | 210 | 320 | 0.52 | 0.81 | 1.30 | 2.10 | 3.20 | 5.2 | 8.1 |
315 | 400 | 3 | 5 | 7 | 9 | 13 | 18 | 25 | 36 | 57 | 89 | 140 | 230 | 360 | 0.57 | 0.89 | 1.40 | 2.30 | 3.60 | 5.7 | 8.9 |
400 | 500 | 4 | 6 | 8 | 10 | 15 | 20 | 27 | 40 | 63 | 97 | 155 | 250 | 400 | 0.63 | 0.97 | 1.55 | 2.50 | 4.00 | 6.3 | 9.7 |
孔的极限差值(基本尺寸由大于10至315mm) μm
公差带 | 等 级 | 基本尺寸mm | ||||||||
>0~18 | >18~30 | >30~50 | >50~80 | >80~120 | >120~180 | >180~250 | >250~315 | |||
D | 8 | +77 +50 | +98 +65 | +119 +80 | +146 +100 | +174 +120 | +208 +145 | +242 +170 | +271 +190 | |
▼9 | +93 +50 | +117 +65 | +142 +80 | +174 +100 | +207 +120 | +245 +145 | +285 +170 | +320 +190 | ||
10 | +120 +50 | +149 +65 | +180 +80 | +220 +100 | +260 +120 | +305 +145 | +355 +170 | +400 +190 | ||
11 | +160 +50 | +195 +65 | +240 +80 | +290 +100 | +340 +120 | +395 +145 | +460 +170 | +510 +190 | ||
E | 6 | +43 +32 | +53 +40 | +66 +50 | +79 +60 | +94 +72 | +110 +85 | +129 +100 | +142 +110 | |
7 | +50 +32 | +61 +40 | +75 +50 | +90 +60 | +107 +72 | +125 +85 | +146 +100 | +162 +110 | ||
8 | +59 +32 | +73 +40 | +89 +50 | +106 +60 | +126 +72 | +148 +85 | +172 +100 | +191 +110 | ||
9 | +75 +32 | +92 +40 | +112 +50 | +134 +60 | +159 +72 | +185 +85 | +215 +100 | +240 +110 | ||
10 | +102 +32 | +124 +40 | +150 +50 | +180 +60 | +212 +72 | +245 +85 | +285 +100 | +320 +110 | ||
F | 6 | +27 +16 | +33 +20 | +41 +25 | +49 +30 | +58 +36 | +68 +43 | +79 +50 | +88 +56 | |
7 | +34 +16 | +41 +20 | +50 +25 | +60 +30 | +71 +36 | +83 +43 | +96 +50 | +108 +56 | ||
▼8 | +43 +16 | +53 +20 | +64 +25 | +76 +30 | +90 +36 | +106 +43 | +122 +50 | +137 +56 | ||
9 | +59 +16 | +72 +20 | +87 +25 | +104 +30 | +123 +36 | +143 +43 | +165 +50 | +186 +56 | ||
H | 6 | +11 0 | +13 0 | +16 0 | +19 0 | +22 0 | +25 0 | +29 0 | +32 0 | |
▼7 | +18 0 | +21 0 | +25 0 | +30 0 | +35 0 | +40 0 | +46 0 | +52 0 | ||
▼8 | +27 0 | +33 0 | +39 0 | +46 0 | +54 0 | +63 0 | +72 0 | +81 0 | ||
▼9 | +43 0 | +52 0 | +62 0 | +74 0 | +87 0 | +100 0 | +115 0 | +130 0 | ||
10 | +70 0 | +84 0 | +100 0 | +120 0 | +140 0 | +160 0 | +185 0 | +210 0 | ||
▼11 | +110 0 | +130 0 | +160 0 | +190 0 | +220 0 | +250 0 | +290 0 | +320 0 | ||
K | 6 | +2 -9 | +2 -11 | +3 -13 | +4 -15 | +4 -18 | +4 -21 | +5 -24 | +5 -27 | |
▼7 | +6 -12 | +6 -15 | +7 -18 | +9 -21 | +10 -25 | +12 -28 | +13 -33 | +16 -36 | ||
8 | +8 -19 | +10 -23 | +12 -27 | +14 -32 | +16 -38 | +20 -43 | +22 -50 | +25 -56 | ||
N | 6 | -9 -20 | -11 -28 | -12 -24 | -14 -33 | -16 -38 | -20 -45 | -22 -51 | -25 -57 | |
▼7 | -5 -23 | -7 -28 | -8 -33 | -9 -39 | -10 -45 | -12 -52 | -14 -60 | -14 -66 | ||
8 | -3 -30 | -3 -36 | -3 -42 | -4 -50 | -4 -58 | -4 -67 | -5 -77 | -5 -86 | ||
P | 6 | -15 -26 | -18 -31 | -21 -37 | -26 -45 | -30 -52 | -36 -61 | -41 -70 | -47 -79 | |
▼7 | -11 -29 | -14 -35 | -17 -42 | -21 -51 | -24 -59 | -28 -68 | -33 -79 | -36 -88 | ||
轴的极限偏差 (基本尺寸由于大于10至315mm)
公差带 | 等 级 | 基本尺寸mm | |||||||
>10~18 | >18~30 | >30~50 | >50~80 | >80~120 | >120~180 | >180~250 | >250~315 | ||
d | 6 | -50 -61 | -65 -78 | -80 -96 | -100 -119 | -120 -142 | -145 -170 | -170 -199 | -190 -222 |
7 | -50 -68 | -65 -86 | -80 -105 | -100 -130 | -120 -155 | -145 -185 | -170 -216 | -190 -242 | |
8 | -50 -77 | -65 -98 | -80 -119 | -100 -146 | -120 -174 | -145 -208 | -170 -242 | -190 -271 | |
▼9 | -50 -93 | -65 -117 | -80 -142 | -100 -174 | -120 -207 | -145 -245 | -170 -285 | -190 -320 | |
10 | -50 -120 | -65 -149 | -80 -180 | -100 -220 | -120 -260 | -145 -305 | -170 -355 | -190 -400 | |
f | ▼7 | -16 -34 | -20 -41 | -25 -50 | -30 -60 | -36 -71 | -43 -83 | -50 -96 | -56 -108 |
8 | -16 -43 | -20 -53 | -25 -64 | -30 -76 | -36 -90 | -43 -106 | -50 -122 | -56 -137 | |
9 | -16 -59 | -20 -72 | -25 -87 | -30 -104 | -36 -123 | -43 -143 | -50 -165 | -56 -186 | |
g | 5 | -6 -14 | -7 -16 | -9 -20 | -10 -23 | -12 -27 | -14 -32 | -15 -35 | -17 -40 |
▼6 | -6 -17 | -7 -20 | -9 -25 | -10 -29 | -12 -34 | -14 -39 | -15 -44 | -17 -49 | |
7 | -6 -24 | -7 -28 | -9 -34 | -10 -40 | -12 -47 | -14 -54 | -15 -61 | -17 -69 | |
h | 5 | 0 —8 | 0 —9 | 0 —11 | 0 —13 | 0 —15 | 0 —18 | 0 —20 | 0 —23 |
▼6 | 0 —11 | 0 —13 | 0 —16 | 0 —19 | 0 —22 | 0 —25 | 0 —29 | 0 —32 | |
▼7 | 0 —18 | 0 —21 | 0 —25 | 0 —30 | 0 —35 | 0 —40 | 0 —46 | 0 —52 | |
8 | 0 —27 | 0 —33 | 0 —39 | 0 —46 | 0 —54 | 0 —63 | 0 —72 | 0 —81 | |
▼9 | 0 —43 | 0 —52 | 0 —62 | 0 —74 | 0 —87 | 0 —100 | 0 —115 | 0 —130 | |
K | 5 | +9 +1 | +11 +2 | +13 +2 | +15 +2 | +18 +3 | +21 +3 | +24 +4 | +27 +4 |
▼6 | +12 +1 | +15 +2 | +18 +2 | +21 +2 | +25 +3 | +28 +3 | +33 +3 | +36 +4 | |
7 | +19 +1 | +23 +2 | +27 +2 | +32 +2 | +38 +3 | +43 +3 | +50 +4 | +56 +4 | |
M | 5 | +15 +7 | +17 +8 | +20 +9 | +24 +11 | +28 +13 | +33 +15 | +37 +17 | +43 +20 |
6 | +18 +7 | +21 +8 | +25 +9 | +30 +11 | +35 +13 | +40 +15 | +46 +17 | +52 +20 | |
7 | +25 +7 | +29 +8 | +34 +9 | +41 +11 | +48 +13 | +55 +15 | +63 +17 | +72 +20 | |
N | 5 | +20 +12 | +24 +15 | +28 +17 | +33 +22 | +38 +23 | +45 +27 | +51 +31 | +57 +34 |
▼6 | +23 +12 | +28 +15 | +33 +17 | +39 +20 | +45 +23 | +52 +27 | +60 +31 | +66 +34 | |
7 | +30 +12 | +36 +15 | +42 +17 | +50 +20 | +58 +23 | +67 +27 | +77 +31 | +86 +34 | |
p | 5 | +26 +18 | +31 +22 | +37 +26 | +45 +32 | +52 +37 | +61 +43 | +70 +50 | +79 +56 |
▼6 | +29 +18 | +35 +22 | +42 +26 | +51 +32 | +59 +37 | +68 +43 | +79 +50 | +88 +56 | |
7 | +36 +18 | +43 +22 | +51 +26 | +62 +32 | +72 +37 | +83 +43 | +96 +50 | +108 +56 | |
注:标注▼者为优先公差等级,应优先选用



